Καψάσκης Σπυρίδων

Από Musipedia

(Ζάκυνθος 1909 - Αθήνα 1967). Διακεκριμένος μουσουργός και δ/ντής χορωδίας, ο οποίος κατέλιπε εθνωφελέστατο καλλιτεχνικό και παιδαγωγικό έργο. Πήρε τα πρώτα μαθήματα από τον Ιωάννη Καπανδρίτη και στο διάστημα 1923-27 έψαλλε στη γενέτειρά του. Το 1927 εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, όπου σπούδασε θεολογία στο Παν/μιο Αθηνών και μουσική στο Εθνικό Ωδείο, από το οποίο πήρε δίπλωμα βυζ. μουσικής (τάξη [[Λιτόχωρο,_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|Λιτόχωρο,_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|[[Λιτόχωρο,_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|Λιτόχωρο]],_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|Ι. Σακελλαρίδη]]), πτυχία ανώτερων θεωρητικών ευρωπ. μουσικής (τάξη Μ. Καλομοίρη) και φωνητικής μουσικής. Από του 1930 ήταν καθηγητής στο Εθνικό Ωδείο και από το 1942, και στη Μαράσλειο Ακαδημία. Μέλος της ΕΕΜ. Υπήρξε δ/ντής της Χορωδίας και Μαντολινάτας της Ραδιοφωνίας, που ιδρύθηκε το 1942 με 30 τραγουδιστές και 17 μαντολίνα (ήταν η πρώτη χορωδία που δημιούργησε εκπομπή με ελλ. τραγούδια. Δυστυχώς η Χορωδία διαλύθηκε με τον θάνατό του, σηματοδοτώντας μια αισθητή πολιτισμική απώλεια). Επί χρόνια διετέλεσε πρωτοψάλτης σε κεντρικούς ναούς των Αθηνών (Αγία Μαρίνα, Παναγίτσα Μοναστηρακίου, Άγιος Σπυρίδων Παγκρατίου και Άγιος Δημήτριος Ψυρρή) και διαδέχθηκε στον ναό της Αγ. Ειρήνης το δάσκαλό του [[Λιτόχωρο,_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|Λιτόχωρο,_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|[[Λιτόχωρο,_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|Λιτόχωρο]],_Δημοτική_Χορωδία_"Ιωάννης_Σακελλαρίδης"|Ιω. Σακελλαρίδη]] (διατελώντας πρωτοψάλτης από το 1938 ώς το θάνατό του). Κάθε Κυριακή έψαλλε Όρθρο και 2 Λειτουργίες(!). Στην 1η Λειτουργία έψαλλαν σπουδαστές και σπουδάστριες της Μαρασλείου Ακαδημίας (με βοηθό την κόρη του Αγγελική Καψάσκη) και στη 2η Λειτουργία, η κανονική ανδρική Χορωδία (στα στελέχη της οποίας ήταν και οι: Βασίλης Δημητρόπουλος, Δημήτρης Δουδούμης, Τάκης Παπαγεωργίου, Χρήστος Ρεβεζούλης, Σπύρος Σιμάτος, Γεώργιος Φατούρος, κ.ά.). Συνεργαζόταν με τους ραδιοφωνικούς σταθμούς και εμφανιζόταν ο ίδιος με την σύζυγό του Ανθή Κομποθέκρα (υψίφωνο, μαθήτρια του Κίμ.Τριανταφύλλου και στη συνέχεια ονομαστή δασκάλα τραγουδιού) σε δημόσιες συναυλίες. Έγραψε πολλές εκκλ. συνθέσεις σε βυζαντινή και σε "Κρητοεπτανησιακή" μουσική (των ναών της Επτανήσου). Έγραψε: "Κρηπίδιον βυζαντινής μουσικής", "Ωδική", "Θεωρία των Ήχων", "Εκκλησιαστικοί Ύμνοι", "Επτανησιακή Μούσα", "Σχολική Λύρα", "Μικρόν Θεωρητικόν της Βυζαντινής Μουσικής", "Ακάθιστος 'Ύμνος", κ.λπ. Τα τελευταία του βιβλία, με τον γενικό τίτλο "Υμνωδία", γράφτηκαν και με τις 2 μουσικές γραφές. Είχε στόχο να γράψει όλα όσα ψάλλονται στην Εκκλησία, σε 10 τόμους, αλλά πρόλαβε μόνον τους 5... (α. Εσπερινός, β. Όρθρος, γ. Θεία Λειτουργία, δ. Εορτολόγιο, ε. Καταβασίες). Ανάμεσα στις συνθέσεις του περιλαμβάνεται και η "Λειτουργία του αγίου Διονυσίου Ζακύνθου" (Αθήνα 1963). Δημοσίευσε επίσης σε εφημερίδες και περιοδικά πολλά άρθρα και μελέτες για μουσικά θέματα και σε ιδιαίτερο τεύχος: "Ο Νικόλαος Μάντζαρος και ο Εθνικός μας ύμνος". Υπήρξε μέλος της Εταιρείας των "Φίλων του Λαού" και έπαιξε δραστήριο ρόλο στην ίδρυση του Πανελλήνιου Συνδέσμου Ιεροψαλτών. Στους μαθητές του και οι: Χρίστος Αλεξόπουλος, Αριστοτέλης Βρέλλης, Αριστομένης Καραμάνος, Πολυδεύκης Μπετίνης, Χριστόφορος (ή Χρήστος) Σπυρόπουλος, Στέργιος Χατζηνικολάου (βλ. Χατζηνικολάου,Οικογένεια), κ.ά.

Πηγές

• Τάκης Καλογερόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής μουσικής, εκδόσεις Γιαλλελή, 2001