Ριτσιάρδης Ιωσήφ

Από Musipedia

(Κερκύρα, 1896-1979). Διακεκριμένος μαέστρος, πιανίστας και συνθέτης του ελαφρού μουσικού θεάτρου. Σε ηλικία 6 ετών πήρε τα πρώτα μαθήματα πιάνου και αρμονίας από τον Αλεξ. Γκρέκ. Αργότερα τελειοποιήθηκε στο Μόναχο, αφού προηγουμένως έκανε τις προκαταρκτικές σπουδές στο Κίεβο (1912). Πρώτη εμφάνιση: με μικρό ιταλικό θίασο όπερας στο Βόλο. Μετά τον Βαλκανικό πόλεμο, με τον ίδιο θίασο σε Σμύρνη και Κων/πολη. Κατόπιν, περιοδεία στη Ρωσία, με τον ίδιο θίασο ενισχυμένο (1914-19). Με τον θίασο Αφεντάκη, στην Πόλη (1919). Αργότερα, με γερμανικό θίασο στο Μόναχο, όπου εργάστηκε ως βοηθός δ/ντή ορχήστρας οπερέτας. Στη συνέχεια συνεργάζεται με τον Ι. Παπαϊωάννου και ανεβάζει την πρώτη του οπερέτα "Βασίλισσα του Φοξ-Τροτ", με τους Μελπ. Κολυβά - Ζ. Μπριλλάντη - Σπ. Μηλιάδη - Μ. Θωμάκο (1922). Έγραψε συνολικά περί τις 50 οπερέτες, όπως: "Όνειρο Αποκριάτικης Νύχτας" (ή "Αποκριάτικο Όνειρο"), "Πριγκίπισσα της Ταβέρνας", "Αρλεκίνος" (1927), «Φρύνη η εταίρα", «Η Δούκισσα των Αθηνών" (σε λιμπρέτο του Σπ. Ποταμιάνου), «Η Κλο-κλο», «Μοντέρνα Αφροδίτη» (ή «Αχ Αφροδίτη μ’ έκαψες» ή «Είμαι δική σου»). Τον Μάιο του 1937 παίχτηκε υπό τη διεύθυνσή του και στο Θέατρο «Αττικόν» της Κομοτηνής, από τον Θίασο της γυναίκας του Ολ. Καντιώτη-Ριτσιάρδη), «Η Γαλάζια Νύφη», «Γιάννηδες» (στρατιωτική οπερέτα), «Γυναίκα διάβολος» (ή «Διαβολογυναίκα»), «Το κόλπο της πεθεράς» (και οι 3 προηγούμενες σε λιμπρέτο Μ. Φιλιππίδη), "Έρως με δόσεις", «Η πόρτα του Παραδείσου», "Αι δύο ορφαναί" (σε κείμενο --διασκευή από το γαλλικό-- Ζάχου Θάνου), «Το συντριβάνι», «Ένα όνειρο του Χασίς», «Η λευκή σκλάβα» ή «Η Νεράιδα του Νείλου» (οι 2 τελευταίες με Καρακάση, Σύλβιο και Ν. Λώρη --βλ. Μπριλλάντη Ζαζά), «Η Δις Σορολόπ», «Η Δούκισσα των Αθηνών», «Η Φρύνη» (ή «Φρύνη η εταίρα»), «Μελίνα» (ή «Το Ρομάντζο μιας γυναίκας»), «Οι 3 ερασταί της Πλάκας των Αθηνών» (παίχτηκε και στο Θέατρο «Κρόνιον» των Σερρών), «Το τραγούδι της ευτυχίας», κ.λπ. Επίσης, 25 μουσικές κωμωδίες: "Μ’ αγαπά δεν μ’ αγαπά" (κείμενο Δ. Γιαννουκάκη), "Ο διάβολος είναι γυναίκα" (Δ. Γιαννουκάκη), "O καρδιοκλέφτης" (Π. Παπαδούκα), κ.λπ. Έγραψε μουσικές ηθογραφίες, όπως: «Ακρογιάλι της αγάπης» 1940, «Το παιδί της τύχης» 1940, κ.λπ. καθώς και 30 επιθεωρήσεις, όπως: "Γεια σου Σαλονίκη» 1933", «Έρως εις το Στρατοδικείον», "Θεσσαλονίκη-Αθήνα", "Το Συντριβάνι", "Ο Πύργος της Βαβέλ", "Kούκλα", "Οι Μαυραγορίτες των Αθηνών", «Η πόρτα του Παραδείσου» (1939), «Η Ωραία της Σταμπούλ» (1940), «3 Σωματοφύλακες», «Τα εκατομμύρια χορεύουν» (1942), "Μπουμπούκι", "Ελληνικές νότες", «Βίρα τις άγκυρες» (1950), κ.λπ. Το 1939 έγραψε τη μουσική της ταινίας «Αγνούλα» και επανήλθε τη δεκαετία του 1950 με τις ταινίες: «Ο δρόμος με τις ακακίες» (1954) και «Τσιγγάνικο αίμα» (1956). Επίσης, το έργο του «Η Μελίνα» (ή «Το Ρομάντζο της γυναίκας») γυρίστηκε ταινία στην Αίγυπτο με Έλληνες ηθοποιούς. Τα ελαφρά του τραγούδια (που τραγουδήθηκαν κι έγιναν επιτυχίες από τις: Κ. Νικολαΐδου, Σ. Βέμπο, Ρ. Βλαχοπούλου, τον Κ. Μανιατάκη, κ.ά.) φτάνουν τα 200. Πολλά έγιναν επιτυχίες και στο εξωτερικό, όπου εκτελέστηκαν από γνωστούς τραγουδιστές (Γκρεγκόρ, κ.ά.). Συνεργάστηκε με Θιάσους (κυρίως της γυναίκας του) αλλά και των Αρντάτωφ, Μηλιάδη, Σαμαρτζή, Φιλιππίδη, Κοφινιώτη, κ.ά. Ήταν επίσης συνεργάτης του ΕΙΡ και του ΡΣ Ενόπλων Δυνάμεων (στον οποίο πρώτος έκανε έναρξη). Μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Θεατρικών Συγγραφέων και της ΕΕΜ. Είχε αξιόλογη μουσική παιδεία και ήταν φημισμένος ενορχηστρωτής. Αξιοποίησε αυθεντικά στοιχεία δημοτικής μουσικής κι αυτό φαίνεται καθαρά στα τραγούδια του: "Δίχως Γιάννο δεν θα γειάνω" (1947), "Η Θυμιούλα η μαυρομάτα" (1948), "Χωριό μου, χωριουδάκι μου", "Τριανταφυλλιά", κ.λπ. Επίσης, μεταχειρίστηκε στοιχεία από το ρεμπέτικο, όπως δείχνουν τα: "Ταμπακιέρα" (1950), "Παλιοζωή, παλιόκοσμε και παλιοκοινωνία", κ.λπ. (Για το περίφημο τραγούδι "Ταμπακιέρα", σε στίχους Μ. Τραϊφόρου, υπάρχει ισχυρισμός του Γ. Μητσάκη ότι αυτός το έγραψε). Στα ελαφρά τραγούδια του Ριτσιάρδη περιλαμβάνονται και άλλες μεγάλες επιτυχίες, όπως: "Κορίτσι μου για σένα πολεμώ", "Στην Ακρογιαλιά", "Χειμώνας", "Περνώ κάθε βράδυ" ("Σφυρίζω...σφυρίζω", 1942), Ελληνοπούλα" (1943), "Θα τελειώσει ο πόλεμος", "Νάταν, Θε μου, να μην έφευγα ξανά", "Θα βρω καινούργια αγάπη" (1947), «Μ’ αγαπά, δε μ’ αγαπά» (1947), «Μη με ζηλεύεις» (1947), "Βρήκα μιαν άλλη που έχει τ’ όνομά σου", "Άντε στο καλό κι η Παναγιά μαζί σου", «Ροδίτισσα» (1948), "Πάνε τόσα χρόνια", «Γλυκό μου κορίτσι» (1948), "Δυο μαύρα μάτια με γελάσανε", "Μια καρδιά που κτυπά", «Όπου κι αν πάμε», "Σαράντα χρόνια", «Κάτι άλλαξε» (1950), "Μ’ έκαψες", «Μην κλαις μουτσάτσα, μην κλαις» (1952), "Αγάπη μου", "Σ’ α-γαπώ, μη μου λες να σε ξεχάσω", "Μάγια μού ’χεις κάνει μάγια", «Ας τα ξεχάσουμε πια όλα τα παλιά», κ.λπ. Έκλεισε την καριέρα του, ως ενορχηστρωτής και μαέστρος της Columbia his Master's Voice.

Πηγές

• Τάκης Καλογερόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής μουσικής, εκδόσεις Γιαλλελή, 2001