Ρομποτής Γεράσιμος

Από Musipedia

(Ληξούρι 1903 - Κέρκυρα 1987). Κερκυραίος συνθέτης (μέλος της ΕΕΜ), πιανίστας, φλαουτίστας, καθηγητής πιάνου και αρχιμουσικός μπάντας (με προπολεμική και μεταπολεμική ακμή). Γιος του Αν. Ρομποτή, ακολούθησε ώς ένα διάστημα τις περιπλανήσεις του πατέρα του (κατόπιν πολιτογραφήθηκε Κερκυραίος). Πήρε τις πρώτες μουσικές γνώσεις από τον πατέρα του και στη συνέχεια (1924 και 1947) σπούδασε στο Ελληνικό Ωδείο (με τους Μ. Βάρβογλη, Δημ. Μητρόπουλο και Β. Σωζόπουλο). Ως μαθητής πήρε το Β΄ βραβείο σύνθεσης σε Διαγωνισμό του υπουργείου Στρατιωτικών (1926) για το έργο του «Εκ των <Ελευθέρων Πολιορκημένων>» (το Α΄ βραβείο πήρε τότε ο Μ. Καλομοίρης). Επίσης το έργο του "Αγροτικό Τρίπτυχο" (σε στίχους Σπ. Ρομποτή) πήρε το Α' βραβείο στον Διαγωνισμό της "Ελληνικής Χορωδίας" (1934). Πιθανολογείται ότι το πρώτο του έργο (1920) ήταν ο «Άγιος Διονύσιος» για μπάντα (που στο χειρόγραφο φέρει τον υπότιτλο «Marcua Religiosa» και ενορχηστρώθηκε το 1926). Το 1922 απεφοίτησε της Δημόσιας Εμπορικής Σχολής Κερκύρας και στη συνέχεια υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στην Αθήνα (ώς το 1924), παρέμεινε όμως στον Στρατό επί 3ετία ως μόνιμος φλαουτίστας. Σε ηλικία 27 ετών διορίστηκε καθηγητής στο Αρσάκειο Κερκύρας και σταδιοδρόμησε ως ένας από τους σημαντικότερους μουσικούς-μουσικοπαιδαγωγούς που πέρασαν ποτέ από το νησί των Φαιάκων. Νεότατος παντρεύτηκε τη Θεοδώρα (Λόλα) Δαπέργολα, που του στάθηκε ιδανική βοηθός και σύντροφος στο έργο του (ο βραβευμένος ποιητής και ναύαρχος Τάσος Κόρφης, που γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1929, είναι γιος τους). Στη διάρκεια της ζωής του προσέφερε αμισθί τις υπηρεσίες του επί μακρό χρόνο στη «Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας» και γι’ αυτό ανακηρύχθηκε μεγάλος ευεργέτης της (1978). Επίσης, χρημάτισε δ/ντής Σχολών του Ωδείου Κερκύρας και αρχιμουσικός της «Φιλαρμονικής Εταιρείας <Μάντζαρος>» (1.6.1932-16.3.1933). Προηγουμένως, διηύθυνε τη "Μουσική Σχολή Ρομποτή" που ίδρυσε ο πατέρας του (1928-1932). Αυτή η «Σχολή», παρά το σχετικά σύντομο της λειτουργίας της, άφησε σπουδαίο έργο και συνέβαλε σημαντικά στην άνοδο του κερκυραϊκού πνευματικού επιπέδου. Είχε οργανώσει πλήρες και εκσυγχρονισμένο Ωδείο (με τμήματα θεωρητικής και ενόργανης μουσικής), ΣΟ, μικτή Χορωδία και Φιλαρμονική (που πρωτοεμφανίστηκε δημόσια στη λιτανεία των Βαϊων του 1928, με 40 περίπου εκτελεστές και αρχιμουσικό τον Αν. Π. Ρομποτή). Στις 8.10.1931 ο Γερ. Ρομποτής παρουσίασε τον «Υποψήφιο Βουλευτή» με δική του ενορχήστρωση. Εκτός Κερκύρας, δίδαξε στο Γυμνάσιο Κυπαρισσίας (1934), στο Γυμνάσιο Τριπόλεως (1935), ενώ από τον Ιούλιο του 1935 ανέλαβε υποδ/ντής και στη «Φιλαρμονική Εταιρεία Τριπόλεως», όπου δημιούργησε 2ο Σώμα Μπάντας και Ωδείο (αναφέρεται ότι το 1937 εγκατέλειψε την Τρίπολη χολωμένος, γιατί δεν τον παρουσίασαν στον βασιλέα Γεώργιο, όταν εκείνος επιθεώρησε τη Φιλαρμονική), στο Γυμνάσιο Θηλέων Πύργου (για 2 μήνες το φθινόπωρο του 1937) και στο Αρσάκειο Πατρών (1937-48). Στη συνέχεια εγκαταστάθηκε στην Αθήνα και δίδαξε στο Αρσάκειο, ενώ συνεργαζόταν και με το περιοδικό «Ελληνική Δημιουργία» (1948-50). Το 1949 ίδρυσε τη Χορωδία του Συλλόγου αποφοίτων Αρσακείου και το 1950 συνέγραψε μουσικοπαιδαγωγικά έργα («Αναλυτική θεωρία της μουσικής», «Κανόνες μουσικής ανάγνωσης» και «Φωνητικές ασκήσεις»). Το 1953 ανέλαβε και πάλι την ανασύνταξη της Φιλαρμονικής Τριπόλεως, όμως μετά από λίγους μήνες απεχώρησε και πάλι. Συνταξιοδοτήθηκε από το Αρσάκειο το 1963 και στη συνέχεια ανέλαβε στα Γιάννινα δ/ντής του Ωδείου και της Φιλαρμονικής του Δήμου Ιωαννιτών (1965-66). Από το 1967 εγκαταστάθηκε στην Κέρκυρα και στη δεκαετία του 1970 διετέλεσε καλλιτεχνικός Έφορος και επίτιμος γενικός δ/ντής της «Φιλαρμονικής Εταιρείας Κερκύρας< οπου συγκρότησε και συμφωνικη ορχηστρα/i></b>» (1976-80). Επίσης το 1978, εκτός από την ανακήρυξή του ως «Μεγάλου ευεργέτη» της Φιλαρμονικής, τιμήθηκε από τον Δήμο Κερκυραίων με μετάλλιο «Κερκυραϊκής Αξιοσύνης». Στη διάρκεια της δεκαετίας του 1980 απεχώρησε της Φιλαρμονικής, λόγω σοβαρών διαφωνιών του με τον αρχιμουσικο της μπαντας Δημήτρη Κάφυρη και ιδιώτευσε, ασχολούμενος με τη σύνθεση και την ενορχήστρωση παλιότερων έργων του. Πέθανε από καρδιακό επεισόδιο στην αυλή του σπιτιού του στο Κανόνι (5.7.1987). Μεταξύ των μαθητών του: ο αείμνηστος ανιψιός του <b><i>Δημ. Δαπέργολας, o Ι. Π. Αρδαλιάς, ο Σπ. Καζιάνης (ο συνθέτης), ο Ν. Σπ. Κρητικός, κ.ά. Πολυγραφότατος, συνέθεσε: α) εκτενή λυρικά έργα: «Η Κόρη του Φονιά» μονόπρακτο μελόδραμα (45', κείμενο Σπ. Ρομποτή), «Ο Χριστός εις την εορτήν του Πουρίμ» (κείμενο Bovio, σε μετάφραση Μ. Ιάνδου και Σπ. Ρομποτή) μονόπρακτο δράμα με μουσική υπόκρουση και μικτή χορωδία (40'. Κύρια πρόσωπα του έργου: Μαγδαληνή, Ιούδας, η φωνή του Χριστού, Εκατόνταρχος, Εταίρα, Γραμματέας., Φαρισαίος, Λεγεωνάριος). β) χορωδιακά έργα (με ορχ.): "Δοξολογία και Θεία Λειτουργία" σε λα ελάσσονα («Λειτουργία του Χρυσοστόμου», 1931, 1 ώρα και 15'). «Εκ των <Ελευθέρων Πολιορκημένων>» (1926, σε στίχους Δ. Σολωμού, 8'), "Αγροτικό Τρίπτυχο" (1933, 9’), «Ύμνος εις την Κέρκυρα» (1927), «Ύμνος στους αθάνατους νεκρούς» (1929, όπως και τα 2 προηγούμενα σε στίχους Σπ. Ρομποτή), «Μαύρες σκιές» (1954), «Δεηθείτε για του Κόσμου την ειρήνη» (1958), «Ψαλμός Ε΄ του Δαβίδ» (καντάτα, 1965-66), κ.λπ. γ) έργα για ορχ.: «Γαμήλιο Εμβατήριο» (1926, για τους γάμους του αδελφού του Σπύρου), «Ελληνικαί στιγμαί» συμφωνικό σκίτσο (1930, 12'. Με τον τίτλο «Συμφωνικό σκίτσο» και με ενορχήστρωση του 1949 εκτελέστηκε επανειλημμένα από τη ΣΟ του ΕΙΡ υπό τον Α. Ευαγγελάτο), «Κρίσνας» (Εισαγωγή ομώνυμης όπερας που δεν γράφτηκε ποτέ, 1930), «Κοντσέρτο για πιάνο εις ντο ελασ.» (20', 1930, αφιερωμένο στην πιανίστα Μαρία Μαρκογιαννάκη. Αν πράγματι το έργο γράφτηκε το 1930 πρόκειται για το 1ο παρόμοιο ελλ. έργο), «De Profundis» (4μερής Σουίτα για έγχορδα. Το έργο πρωτοεκτελέστηκε ολοκληρωμένο στις 14.4.1958 από την Ορχ. εγχόρδων του ΕΙΡ και το 1959 κέρδισε το Β΄ βραβείο σε σχετικό Διαγωνισμό της ΕΕΜ, 18'), «Μενουέτο» (αρχικά για πιάνο, ενορχηστρώθηκε το 1930), «Νύμφη και Σάτυρος» (μπαλέτο, εκτελέστηκε συμφωνικά από την Ορχ. της «Σχολής Ρομποτή’ στις 12.4.1930), «Πρελούδιο» (1944), «Λύτρωσις --Συμφωνία αρ. 1» (1961), «Μικρό Κοντσέρτο» για τρομπέτα και ορχ. εγχόρδων (1982-83), κ.λπ. δ) μουσική δωματίου: «Preludio e Fuga» (για βιολί, τσέλο και πιάνο, 9'), «Ελεγεία» (για βιολί και πιάνο, 4'), «Αφύπνιση» (1925, για φλάουτο και πιάνο, 4'), «Ελεγεία» (για πιάνο, 3' ), «Χορός του Ζαλόγγου» (1938, για πιάνο), «Ο ναός» (1948, Παλαμά) και «Στροφές» (1949, Μαλακάση, όπως και το προηγούμενο: για υψίφωνο, βιολί, τσέλο, πιάνο), «Τρίο» (1951, για βιολί, τσέλο και πιάνο), «Κουαρτέτο εγχ. σε ντο ελάσσονα» (1985), κ.λπ. ε) για μικτή Χορωδία a cappella: Χορικό και 6φωνη Fuga «Σε υμνούμεν» (7'), «Στο Χειμαδιό» σε στίχους Σπ. Ρομποτή (4'), «Εφεδρικός Παιάν» (και με συνοδεία μπάντας, Έχει χαθεί, ενώ υπήρξε ο επίσημος Ύμνος του «Συνδέσμου Εφέδρων Οπλιτών»!), «Οι υμνωδοί» (1987), κ.λπ. στ) για ανδρική Χορωδία: «Η Ανθή» (1938, 3'), «Αιώνιο παραμύθι» (1931, Σπ. Ρομποτή και με ορχ.), «Καϋμοί της στάνης» (χαμένο), «Η νύχτα πλακώνει» (1938, 3’), «Αποχαιρετισμός ΙΙ» (1959, χαμένο), κ.λπ. ζ) για 3φωνη γυναικεία Χορωδία: «Μικρό Πρελούδιο και Fuga» (1947, 4'), «Άσβεστη δάδα» (2'), «Ζήδρος» (3'), «Πρέσβευε υπέρ ημών» (1949), «Ύμνος Αρσάκη» (1950), «Χαίρε Μαρία» και «Άγια Νύχτα» (1952), «Χριστούγεννα» (1953, Τ. Άγρα, 2'), «Η ψυχούλα» (1953, Σολωμού), «Ευλαβής προσφορά» (1955), «Το τραγούδι του τσοπάνου» (1957, σε ποίηση δική του), κ.λπ. η) τραγούδια με πιάνο: «Η Αγάπη και ο Ποιητής» (1944, Παλαμά, 2'), «Προσευχή των Πιστών» (Μαλακάση, 2' και με ορχ.), «Τα φύλλα» (Πορφύρα, 2' και με ορχ.), «Σονέτο» (Βουτιερίδη, 2'), «Το τραγούδι της μοναξιάς» (1949), «Ποιος ξέρει» και «Στις λεμονιές» (2' και τα 3 του Α. Βήτα), «Τραγούδι» (Κ. Παλαμά, 1'.30). «Canzonetta» (1928, Σπ. Ρομποτή, 1.30), «Το τραίνο» (1931, Σπ. Ρομποτή και με ορχ.), «Όπου προς το βράδυ» και «Άφτιαστο και αστόλιστο» (και τα 2 του Παλαμά, 1948), «Αγιασμένα χέρια» (1949), «Ο Ελληνικός Στρατός» (1952;), κ.λπ. θ) υποκρούσεις: «Θρύλος Αγάπης» (1929, Πορφύρα, 7'), «Γυναίκα θάλασσα» (απαγγελία συνοδεία Ορχ., 1930), «Διγενής Ακρίτας» (σκηνική μουσική, έργο που έχει χαθεί), κ.λπ. ι) για μπάντα: «Πένθιμο εμβατήριο» (1935), «Τρίπολις» (εμβατήριο, 1937), «11 Αυγούστου» (θρησκευτικό εμβατήριο, 1938), «Ελληνικά τραγούδια και χοροί (για χορωδία και μπάντα, 1953), «Προσευχή» (1959), «Πλατυτέρα των ουρανών» (1969), «Άγιος Σπυρίδων» (1978;), «Θρησκευτικό Τρίπτυχο» (1979), «21 Μαϊου» (1979), «Οι απόμαχοι» (1984), «Πρωτοκύριακο» (1987, θρησκευτικό εμβατήριο, το τελευταίο του έργο). Φυσικά, λόγω του ανιδιοτελούς χαρακτήρα του, ποτέ δεν επεδίωξε τιμές και διακρίσεις και ποτέ δεν φρόντισε για την προβολή των έργων του (γι’ αυτό άλλωστε προσπαθήσαμε να τα παραθέσουμε σχεδόν όλα...). (Για περισσότερα, δες σε σχετικό άρθρο του Θ. Ταμβάκου στην Εφημερίδα «Νέοι Αγώνες Ηπείρου, 5.9.1996).

[επεξεργασία] Πηγές

• Τάκης Καλογερόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής μουσικής, εκδόσεις Γιαλλελή, 2001