Φρήμαν Βόλντεμαρ

Από Musipedia

(Woldemar Freeman. Λιούμπλιν Πολωνίας 1895 - Αθήνα 1944). Διακεκριμένος Πολωνός πιανίστας (μοναδικός σε έργα Σοπέν) και καθηγητής πιάνου (μαθητής του F. Busoni), αρχικά στο Ωδείο Αθηνών (1920-26) και στη συνέχεια, στο Ελληνικό Ωδείο. Κατόπιν ίδρυσε την "Ανωτάτην Σχολήν Πιάνου", ως Παράρτημα του Ωδείου Αθηνών (στην οποία κατά το διάστημα 1937-38 δίδαξε και ο Αρ. Κουντούρωφ). Προηγουμένως, είχε φύγει μικρός από την Πολωνία και είχε σπουδάσει μουσική στη Ρωσία. Γύρω στο 1917 ανέλαβε, παρά το νεαρό της ηλικίας του, δ/ντής στο Ωδείο του Ροστόβ και τότε περίπου χρονολογείται η περίφημη συνάντησή του με τον Ραχμάνινοφ (ο οποίος, ακούγοντάς τον να παίζει Σοπέν, αφαίρεσε όσα έργα Σοπέν περιλάμβανε το πρόγραμμα του ρεσιτάλ που επρόκειτο να δώσει, λέγοντας ότι δεν μπορεί να ερμηνεύσει Σοπέν καλύτερα από τον Φρήμαν!). Στο Ροστόβ γνώρισε και την 1η γυναίκα του Λυδία Τσελέντη, μαθήτριά του κεφαλληνιακής καταγωγής (Ροστόβ 1900-Αθήνα 1984) και την παντρεύτηκε το 1919. Συνέχισε να δίνει ρεσιτάλ σε ρωσικές πόλεις κι όταν το 1920 έπαιξε στην Κων/πολη, έτυχε να τον ακούσει ο Γ. Νάζος, που τον προσκάλεσε να διδάξει στο Ωδείο Αθηνών. Τότε ο Φρήμαν εγκατέλειψε τη γυναίκα και το νεογέννητο παιδί του στη Ρωσία και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα. Εκείνη, ήρθε με τη σειρά της στην Αθήνα και διετέλεσε διπλωματούχος μαθήτρια του πιανίστα Ignatz Hilsberg (που δίδαξε επίσης στο Ωδείο Αθηνών το διάστημα 1921-23), ενώ στη συνέχεια δίδαξε πιάνο ιδιωτικά. Κατόπιν ο Φρήμαν, μόνος ή συνεργαζόμενος με τη 2η γυναίκα του Κατίνα Mοιροπούλου (επίσης μαθήτριά του πιανίστα, που δίδαξε στο Ωδείο Αθηνών την περίοδο 1924-25) έδωσε πολλά ρεσιτάλ σε 1 ή 2 πιάνα. Στις 6.11.1938 το ζεύγος Φρήμαν μάγεψε και τη Θεσ/νίκη, παίζοντας σε 2 πιάνα (έργα Σοπέν,Μότσαρτ, Ραχμάνινοφ και Μπετόβεν). Όμως το ζεύγος Φρήμαν χώρισε πρό της Κατοχής και εκείνος μεν παντρεύτηκε για 3η φορά μια μαθήτριά του (και ξαναχώρισε) εκείνη δε παντρεύτηκε τον μεγαλοτυπογράφο Παπαχρυσάνθου και ευτύχησε. Από τις συνολικές εμφανίσεις του Φρήμαν, επιλεκτικά αναφέρουμε ότι το 1921 συνέπραξε σε συναυλία της ΣΟ του Ωδείου Αθηνών (με έργα Μπετόβεν) υπό τη διεύθυνση του Αρ. Μαρσίκ. Την άνοιξη του 1923 έδωσε στην Αθήνα ένα περίφημο ρεσιτάλ με έργα Σκριάμπιν. Την περίοδο 1923-24 έδωσε σειρά ρεσιτάλ στην Αίγυπτο. Στις 6.11.1929 έδωσε στο Θέατρο «Κεντρικόν» άλλο περίφημο ρεσιτάλ, ερμηνείοντας τη Σονάτα Λιστ, τα 24 Πρελούντια του Σοπέν και τις Συμφωνικές Σπουδές του Σούμαν (το πρόγραμμα αυτού του ρεσιτάλ υπάρχει στο Αρχείο μας από ευγενική προσφορά του Αριστείδη Θεοφανόπουλου), κ.ο.κ. Στους εν γένει μαθητές του: η μεγάλη Τζ. Μπαχάουερ (απεφοίτησε του Ωδείου Αθηνών με «χρυσό» Μετάλλιο το 1926 και όχι το 1929 όπως λανθασμένα γράφεται στο λήμμα της) και οι: Γ. Σαλβάνου, Ζ. Νικολούδη, Χρ. Χατζηιωάννου-Παπαδημητρίου, Γ. Ζουφρέ, Μ. Καραμάνου-Σμυρνιωτοπούλου, Ραΐσα Tσελέντη, Βαλεντίνη Π. Δόγκα, κ.ά. Ακολουθώντας τη μοίρα πολλών μεγάλων καλλιτεχνών, πέθανε άπορος. Έτσι, κατά την μετακατοχική περίοδο, διάφοροι εκλεκτοί μουσικοί (με επικεφαλής τον Αχ. Κολάση) επιχείρησαν ευγενώς προσφερθέντες να διοργανώσουν ρεσιτάλ, προκειμένου με τα έσοδα να αγοραστεί τάφος για τον Φρήμαν. Όμως, όταν όλες οι σχετικές προσπάθειες για διάφορους λόγους ναυάγησαν, επενέβη η Γίτσα Σαλβάνου και τελικά ο Φρήμαν αναπαύεται στο Α΄ Νεκροταφείο στον οικογενειακό τάφο της. Κόρη του Φρήμαν από τον 1ο γάμο του είναι η πιανίστα Μανόνα Φρήμαν-Παπαδάκη, που γεννήθηκε στο Ροστόβ το 1920 και σπούδασε πιάνο στην Αθήνα με τον πατέρα της, τη Ρ. Κυριακού και τον Σπ. Φαραντάτο (από τον οποίο πήρε δίπλωμα το 1944). Προηγουμένως, το 1929, κέρδισε τον Διαγωνισμό Καζάζη (μαζί με τον Ελευθερουδάκη, τον μετέπειτα μεγαλοεκδότη). Δίδαξε πιάνο ιδιωτικά, διοχετεύοντας τους προχωρημένους μαθητές της στο Ωδείο Αθηνών. Το 1942 ο γνωστός γλύπτης Περαντινός αποτύπωσε την εξαιρετική καλλονή της σε μαρμάρινη προτομή (που βραβεύτηκε στην Α΄ Πανελλήνια Έκθεση, αγοράστηκε από το Υπουργείο Παιδείας και σήμερα εκτίθεται στο Μουσείο Ιωαννίνων). Άλλο άγαλμα του Περαντινού (που κοσμεί το τρίγωνο της Λεωφόρου Βασιλίσσης Όλγας) χρησιμοποιεί την κεφαλή της πάνω στο σώμα της γυναίκας του γλύπτη. Τέλος, η κεφαλή της χρησιμοποιήθηκε για 3η φορά, σε άγαλμα που σήμερα βρίσκεται στις Βρυξέλλες (παραγγελία του Κων/νου Καραμανλή).

[επεξεργασία] Πηγές

• Τάκης Καλογερόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής μουσικής, εκδόσεις Γιαλλελή, 2001