Ωδείον Αθηνών
Από Musipedia
Το πρώτο μουσικό εκπαιδευτικό Ίδρυμα της νεότερης Ελλάδος (εξαιρείται η Επτάνησος): ο "Μουσικός και Δραματικός Σύλλογος <Ωδείον Αθηνών>" ιδρύθηκε το 1871 με πρωτοβουλία φιλομούσων της εποχής (στους οποίους πρέπει να εντάξουμε και τον τότε πρωθυπουργό Αλ. Κουμουνδούρο) και με επιμέλεια του τμηματάρχη του Υπουργείου των Εξωτερικών Γ. Παπαδόπουλου (βλ. Φυσιογνωμίες κοντά στη Μουσική). Σκοπός ήταν η καλλιέργεια της δραματικής και της μουσικής τέχνης στη χώρα. Αρχικά λειτούργησαν 2 Σχολές: η Μουσική και η Δραματική. Το Ωδείο στεγάστηκε στο κτίριο της οδού Πειραιώς 35 (που χτίστηκε το 1832 από τον Βλαχούτση και στέγασε τα γραφεία της αντιβασιλείας του Όθωνα. Κατόπιν δωρήθηκε στο Δημόσιο και φιλοξένησε τη Σχολή Καλών Τεχνών του ΕΜΠ). Για να μπορέσει το οίκημα να λειτουργήσει ως Ωδείο, υπέστη μετατροπές από τον διάσημο Τσίλλερ (ο οποίος έκτισε και το συνεχόμενο κομψότατο θέατρο). Σήμερα το Ωδείο στεγάζεται στη συμβολή των λεωφόρων Βασ. Κων/νου και Βασ. Γεωργίου Β' (17-19), σε καλλιμάρμαρο αρχιτεκτόνημα (με χώρους μέχρι στιγμής ημιτελείς) που σχεδιάστηκε από τον ακαδημαϊκό Σ. Κυδωνιάτη. Το πρώτο 35μελές ΔΣ του 1871 περιέλαβε στις τάξεις του ορισμένα από τα πιο σημαίνοντα πρόσωπα της πρωτεύουσας. Η καλλιτεχνική διεύθυνση του Ιδρύματος κατά την πρώτη περίοδο ασκήθηκε από τον έφορο και καθηγητή του Ωδείου Αλ. Κατακουζηνό και τον επιμελητή Ι. Ένιγγ, ώς το 1890 που ανέλαβε ο Γ. Νάζος. Το 1924 ο Νάζος αποσύρθηκε, και ώς το 1930 δ/ντής ήταν ο Κ. Νικολάου. Στη συνεχεία, ανέλαβε ο Φ. Οικονομίδης (1930), πάλι ο Νάζος (ώς το 1934) και πάλι ο Οικονομίδης (ώς το 1940). Κατόπιν, και για έναν χρόνο, ανέλαβε ως διευθύνων σύμβουλος ο Γ. Ζαρίφης. Τον διαδέχτηκε ο Θρ. Γεωργιάδης (ώς το 1943). Ακολούθησαν οι: Σπ. Φαραντάτος (1943-1962), Μ. Παλλάντιος (1962-1986) και Ά. Γαρουφαλής (1987 ώς σήμερα). Την ευώδοση των σκοπών του Ωδείου ενίσχυσαν γενναία οι εθνικοί ευεργέτες: Γ. Αβέρωφ, Α. Συγγρός, Μ. Κοργιαλένιος, Ι. Αριστάρχης-Άννα Αριστάρχη, Μ. Ψύχας, Αθηνά Όθ. Σταθάτου, κ.ά., ώστε να εδραιωθεί απρόσκοπτα η λειτουργία και η αποστολή του Ιδρύματος. Έτσι, το 1893 ιδρύθηκε μικρή ορχ., που βαθμηδόν εξελίχτηκε σε πλήρη ΣΟ (βλ. στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ: Κρατική Ορχήστρα Αθηνών). Το 1903 ιδρύθηκε (με πρωτοβουλία Νάζου) "Σχολή βυζ. μουσικής" (υπό τον Κ. Ψάχο) με σκοπό την ανάπτυξη της σύμφωνης προς τις παραδόσεις των Πατριαρχείων εκκλ. μουσικής. Η Σχολή αύτη, μετά από ευδόκιμη λειτουργία δεκαετιών, αναγνωρίστηκε το 1936 ως η μόνη "επίσημος της Εκκλησίας και του Κράτους Σχολή βυζ. μουσικής". Το Ωδείο ενδιαφέρθηκε και για τη διάσωση των ελλ. δημοτικών τραγουδιών. Για τούτο διοργάνωσε αποστολή (Νάζος, Ψάχος, Α. Μαρσίκ) στην Πελοπόννησο και την Κρήτη, η οποία συνέλεξε, κατέγράψε (σε βυζ. και ευρωπ. σημειογραφία) διάφορα τοπικά τραγούδια και αργότερα (1930) τα εξεδωσε με τίτλο "Συλλογή δημοτικών ασμάτων Πελοποννήσου και Κρήτης". Το 1916 ο Νάζος ίδρυσε στο Ωδείο τη γυναικεία "Ελληνική Χορωδία", που αργότερα (1921) έγινε πλήρης μικτή και μετονομάστηκε σε "Χορωδία Αθηνών" (βλ. και στο ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ). Αλλά και στον τομέα της δραματικής τέχνης, το Ωδείο Αθηνών εκδήλωσε την προσφορά του, ιδρύοντας το "Θέατρο του Ωδείου" (με επικεφαλής τον Θ. Οικονόμου--βλ. Πρόσωπα Ελαφρού Μουσικού Θεάτρου) το οποίο από το 1918 και επί σειρά ετών έδωσε επιτυχείς παραστάσεις διαφόρων κλασικών έργων (ορισμένες φορές συνοδευόμενο από τη ΣΟ του Ωδείου). Τέλος, κανένας το 1871 δεν θα μπορούσε να φανταστεί ότι οι ολιγάριθμες αρχικές "τάξεις" διδασκαλίας (2 ωδικής, 1 βιολιού, 1 πλαγίαυλου, 1 δραματικής και, από το 1875, πιάνου, τσέλου και κοντραμπάσου) μέσα σε λίγα χρόνια θα πολλαπλασιάζονταν και θα κάλυπταν αρκετές από τις βασικές απαιτήσεις της ευρωπ. και της βυζ. μουσικής κι ακόμα ότι, κατά την 130ετή λειτουργία του Ωδείου, θα φοιτούσαν στις αίθουσές του μερικά από τα κορυφαία ονόματα της παγκόσμιας μουσικής (Σαμάρας, Μητρόπουλος, Σκαλκώτας, Μπαχάουερ, Κάλλας, Σγούρος, κ.ά.). Το ΔΣ του Συλλόγου Διδασκόντων του Ωδείου Αθηνών (αρχαιρεσίες 15.3.1999): Κυρ. Τσολάκης (πρόεδρος), Αλ. Βατικιώτη (αντιπρόεδρος), Δ. Φωτόπουλος (γεν. γραμματέας), Εφηλένα Γραμματικάκη (ταμίας), Ντ. Μπακοπούλου, Γ. Διαμαντής, Ντίνα Βερυκίου (μέλη).
[επεξεργασία] Πηγές
- Τάκης Καλογερόπουλος, Λεξικό της Ελληνικής μουσικής, εκδόσεις Γιαλλελή, 2001
